ବର୍ଷାରେ କୁକୁଡ଼ା ଫାର୍ମରେ ରୋଗ ନହେବା ପାଇଁ 10ଟି ସହଜ ଉପାୟ

ବର୍ଷା ଋତୁ କୁକୁଡ଼ା ପାଳନ ପାଇଁ ଏକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜିଂ ସମୟ ଅଟେ। ଏହି ସମୟରେ ଅଧିକ ଆର୍ଦ୍ରତା, ଭିଜା ପରିବେଶ, ପାଣି ଜମିବା ଏବଂ ତାପମାତ୍ରାର ପରିବର୍ତ୍ତନ କାରଣରୁ କୁକୁଡ଼ାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବିଭିନ୍ନ ଜୀବାଣୁ, ଭାଇରସ୍ ଓ ଛତୁଜନିତ ରୋଗ ଶୀଘ୍ର ବ୍ୟାପିଥାଏ। ଠିକ୍ ସମୟରେ ସତର୍କ ନ ହେଲେ ଚାଷୀଙ୍କୁ ବହୁତ ଆର୍ଥିକ କ୍ଷତି ସହିବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ।

ତେବେ କିଛି ସରଳ ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦକ୍ଷେପ ଅନୁସରଣ କଲେ ବର୍ଷା ଋତୁରେ ମଧ୍ୟ କୁକୁଡ଼ା ଫାର୍ମକୁ ସୁସ୍ଥ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିହେବ। ଆଜି ଆମେ ଏହି ଲେଖାରେ ବହୁତ ସହଜ ଉପାୟ ଗୁଡିକ ଜାଣିବା।

ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ଉପାୟ ଗୁଡ଼ିକ କଣ ରହିଛି।

1. ଫାର୍ମକୁ ସବୁବେଳେ ସୁଖିଲା ରଖିବା ନିହାତି ଜରୁରୀ।

ଭିଜା ଲିଟର କାରଣରୁ ଫାର୍ମରେ ଆମୋନିଆ ଗ୍ୟାସ୍ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥାଏ, ଯାହା କୁକୁଡ଼ା ମାନଙ୍କର ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟା ଜନିତ ରୋଗ, ଚର୍ମ ରୋଗ (ବମ୍ବଲଫୁଟ୍), ଏବଂ କୋକସିଡିଓସିସ୍ (Coccidiosis) ଭଳି ମାରାତ୍ମକ ସଂକ୍ରମଣର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ପାଲଟିଥାଏ।

ବର୍ଷା ଦିନରେ ଲିଟରରେ ସାମାନ୍ୟ କଲିଚୂନ ଗୁଣ୍ଡ (Agricultural Lime) ମିଶାଇ ଓଲଟପାଲଟ କଲେ ଭିଜା ଭାବ କମିଯାଏ ଏବଂ ଜୀବାଣୁ ନଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତି।

ଫାର୍ମ ଭିତରେ ବାୟୁ ଚଳାଚଳ ସଠିକ୍ ରଖନ୍ତୁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଆର୍ଦ୍ରତା (Humidity) ଶୀଘ୍ର ଶୁଖିଯିବ।

ଡ୍ରିଙ୍କର (Waterers) ଲିକ୍ ହେଉଛି କି ନାହିଁ ନିୟମିତ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ, କାରଣ ଏହା ଦ୍ୱାରା ହିଁ ଲିଟର ଅଧିକ ଭିଜିଥାଏ।

2. ଭଲ ବାୟୁ ଚଳାଚଳ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତୁ

ଏହା ମଧ୍ୟ ଫାର୍ମ ପରିଚାଳନାର ଏକ ଅତି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ! ସଠିକ୍ ବାୟୁ ଚଳାଚଳ (Ventilation) ନହେଲେ ଫାର୍ମ ଭିତରେ କ୍ଷତିକାରକ ଗ୍ୟାସ୍ ଏବଂ ଗରମ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ କୁକୁଡ଼ା ମାନେ ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ ହୋଇଥାନ୍ତି।

ବର୍ଷା ଓ ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଦିନରେ ଫାର୍ମ ଭିତରର ଗରମ ଓ ଆର୍ଦ୍ରତା (Humidity) କମାଇବା ପାଇଁ ନିୟମିତ ପବନ ଚଳାଚଳ ଦରକାର।

ବର୍ଷା ଓ ଶୀତ ଦିନରେ ପରଦା ପକାଇବା ବେଳେ ଉପର ପଟୁ କିଛି ଅଂଶ (୧-୨ ଫୁଟ) ଖୋଲା ରଖନ୍ତୁ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଦୂଷିତ ବାୟୁ ଉପର ଦେଇ ବାହାରିଯାଇପାରିବ।

ଫାର୍ମ ବଡ଼ ହୋଇଥିଲେ ନିୟମିତ ବାୟୁ ପ୍ରବାହ ପାଇଁ ଏକଜଷ୍ଟ ଫ୍ୟାନ୍ ଏବଂ ସର୍କୁଲେସନ୍ ଫ୍ୟାନ୍ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।

3. ପିଇବା ପାଣିକୁ ସଫା ରଖନ୍ତୁ

ଏହା ଫାର୍ମ ପରିଚାଳନାର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦିଗ! କୁକୁଡ଼ା କିମ୍ବା ଗୃହପାଳିତ ପଶୁଙ୍କର ଅଧିକାଂଶ ରୋଗ (ଯେପରିକି ଇ-କୋଲାଇ, କୋଲେରା, ଏବଂ ଡାଏରିଆ) କେବଳ ଦୂଷିତ ପାଣି ପିଇବା ଦ୍ୱାରା ହିଁ ବ୍ୟାପିଥାଏ।

ତେଣୁ ପାଣି ଟାଙ୍କିରେ ନିୟମିତ ଭାବେ କ୍ଲୋରିନ୍ ବଟିକା (Chlorine Tablets) କିମ୍ବା ପୋଟାସିୟମ୍ ପାରମାଙ୍ଗାନେଟ୍ (Potassium Permanganate) ମିଶାଇ ଜୀବାଣୁମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ।

ପାଣି ପାତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳେ ଏବଂ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ଭଲ ଭାବରେ ଘଷି ସଫା କରନ୍ତୁ, କାରଣ ଏଥିରେ ଖାଦ୍ୟ ଗୁଣ୍ଡ ପଡ଼ି ଜୀବାଣୁ ବଂଶବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତି।

ପାଣିର pH ସ୍ତରକୁ ସଠିକ୍ (୫.୫ – ୬.୫) ରଖିବା ପାଇଁ ଏସିଡିଫାୟର୍ କିମ୍ବା ସାଧାରଣ ଭିନେଗାର (Vinegar) ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ। ଏହା ପାଚନ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖେ।

4. ଉତ୍ତମ ଗୁଣବତ୍ତାର ଦାନା ଖୁଆନ୍ତୁ

ଏହା ଫାର୍ମର ଲାଭ ଏବଂ କୁକୁଡ଼ା ମାନଙ୍କର ଶାରୀରିକ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଜରୁରୀ ପଦକ୍ଷେପ! ଫାର୍ମ ଖର୍ଚ୍ଚର ପ୍ରାୟ ୬୦%-୭୦% କେବଳ ଦାନା ବାବଦରେ ହୋଇଥାଏ। ତେଣୁ ଦାନାର ଗୁଣବତ୍ତା ସହିତ କୌଣସି ଆପୋଷ ବୁଝାମଣା କଲେ କୁକୁଡ଼ା ଓଜନ କମିଯାଏ ଏବଂ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ହ୍ରାସ ପାଏ।

ଓଦା କିମ୍ବା ପୁରୁଣା ଦାନାରେ ଆଫ୍ଲାଟୋକ୍ସିନ୍ (Aflatoxin) ନାମକ ବିଷାକ୍ତ ଫଙ୍ଗସ୍ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ଯାହା କଲିଜା (Liver) ଖରାପ କରିଦିଏ। ଦାନାକୁ ସବୁବେଳେ ଶୁଖିଲା ଜାଗାରେ ଏବଂ କାଠ ଭାଡ଼ି (Pallet) ଉପରେ ରଖନ୍ତୁ।

ଦାନା ସହ ନିୟମିତ ଟକ୍ସିନ୍ ବାଇଣ୍ଡର (Toxin Binder), ଆସିଡିଫାୟର୍ ଏବଂ ଭିଟାମିନ୍ C/E ମିଶାଇଲେ ପାଚନ କ୍ଷମତା ଓ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ବଢ଼ିଥାଏ।

ଦାନା ପାତ୍ର କୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭର୍ତି ନକରି ଅଧା କିମ୍ବା ଦୁଇ-ତୃତୀୟାଂଶ ଭରନ୍ତୁ, ଯେପରି କୁକୁଡ଼ା ମାନେ ଦାନା ବାହାରେ ପକାଇ ନଷ୍ଟ ନକରନ୍ତି।

5. ସମୟରେ ଟିକାକରଣ କରନ୍ତୁ

ଏହା କୁକୁଡ଼ା ପାଳନର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷା କବଚ। ଟିକାକରଣ (Vaccination) କଲେ କୁକୁଡ଼ା ମାନଙ୍କ ଶରୀରରେ ମାରାତ୍ମକ ଭୂତାଣୁ (Virus) ବିରୋଧରେ ରୋଗ ପ୍ରତିରୋଧକ ଶକ୍ତି ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ଯାହା ମହାମାରୀ ରୋଗରୁ ଫାର୍ମକୁ ବଞ୍ଚାଇଥାଏ।

ଟିକାକୁ ସବୁବେଳେ ବରଫ ପ୍ୟାକ୍ କିମ୍ବା ଫ୍ରିଜ୍ (୨°-୮° ସେଲସିୟସ୍) ମଧ୍ୟରେ ରଖନ୍ତୁ। ଗରମ ହୋଇଗଲେ ଟିକାର ପ୍ରଭାବ ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ।

ରୋଗାକ୍ରାନ୍ତ କିମ୍ବା ଚାପରେ ଥିବା କୁକୁଡ଼ାଙ୍କୁ ଟିକା ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ।

ଟିକା ଦେବାର ୨-୩ ଘଣ୍ଟା ପୂର୍ବରୁ ପାଣି ବନ୍ଦ କରିଦିଅନ୍ତୁ ଯେପରି ସେମାନେ ଶୋଷିଲା ରହିବେ।

ପାଣିରେ କ୍ଲୋରିନ୍ କିମ୍ବା ସାନିଟାଇଜର୍ ନଥିବା ଆବଶ୍ୟକ। ସାଧାରଣତଃ ସ୍କିମ୍ଡ ମିଲ୍କ ପାଉଡର୍ (Skimmed Milk Powder) ମିଶାଇ ଟିକା ଦିଆଯାଏ।

ଗରମ ସମୟରେ ଟିକା ନଦେଇ ସକାଳେ ଖରା ହେବା ପୂର୍ବରୁ କିମ୍ବା ସନ୍ଧ୍ୟା ସମୟରେ ଟିକା ଦିଅନ୍ତୁ।

6. ଫାର୍ମର ସଫା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଅନ୍ତୁ

ଏହା ଜୈବ ନିରାପତ୍ତା (Biosecurity) ର ସବୁଠାରୁ ମୂଳଦୁଆ! ଫାର୍ମକୁ ନିୟମିତ ସଫା ସୁତୁରା ଓ ଜୀବାଣୁମୁକ୍ତ (Disinfect) ନକଲେ ଯେତେ ଭଲ ଦାନା କିମ୍ବା ଟିକା ଦେଲେ ବି ରୋଗକୁ ରୋକିବା ଅସମ୍ଭବ ହୋଇପଡ଼ିବ।

ଫାର୍ମ ଭିତରକୁ ପଶିବା ପୂର୍ବରୁ କବାଟ ପାଖରେ ପୋଟାସିୟମ୍ ପାରମାଙ୍ଗାନେଟ୍ କିମ୍ବା ପୋଟାସ/ଫିନାଇଲ୍ ମିଶ୍ରିତ ପାଣିରେ ଗୋଡ଼ ଧୋଇବା ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରନ୍ତୁ।

ବାହାର ଲୋକଙ୍କୁ ସାଧାରଣତଃ ଫାର୍ମ ଭିତରକୁ ଛାଡ଼ନ୍ତୁ ନାହିଁ। ବାହାର ଗାଡ଼ି ଆସିଲେ ପ୍ରଥମେ ଚକଗୁଡ଼ିକୁ ଜୀବାଣୁନାଶକ ସ୍ପ୍ରେ କରନ୍ତୁ।

ଫାର୍ମର ଚାରିପାଖରେ ଏବଂ ବାହାର ରାସ୍ତାରେ ନିୟମିତ ଭାବେ ବ୍ଲିଚିଂ ପାଉଡର୍ ଓ ଚୂନ ପକାନ୍ତୁ।

7. ପାଣି ଜମିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ

ଏହା ମଧ୍ୟ ଫାର୍ମର ଜୈବ ନିରାପତ୍ତା (Biosecurity) ଏବଂ ପରିଚ୍ଛନ୍ନତାର ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ପଏଣ୍ଟ! ଫାର୍ମ ଭିତରେ କିମ୍ବା ଚାରିପାଖରେ ପାଣି ଜମି ରହିଲେ ତାହା ରୋଗଜୀବାଣୁ ଏବଂ କୀଟପତଙ୍ଗଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଜନନ ସ୍ଥଳ ପାଲଟିଥାଏ।

ଜମି ରହିଥିବା ପାଣିରେ ମଶା ଓ ମାଛି ଶୀଘ୍ର ବଂଶବୃଦ୍ଧି କରନ୍ତି। ମାଛିମାନେ ଫାର୍ମ ଭିତରେ ଖାଦ୍ୟ ଓ ପାଣିକୁ ଦୂଷିତ କରି ବିଭିନ୍ନ ପେଟ ରୋଗ ଏବଂ ସଂକ୍ରମଣ ବ୍ୟାପାନ୍ତି।

ଫାର୍ମର ଛାତରୁ ପଡ଼ୁଥିବା ବର୍ଷା ପାଣି ଯେପରି ଫାର୍ମ କାନ୍ଥ କିମ୍ବା ଚାରିପାଖରେ ନ ଜମେ, ସେଥିପାଇଁ ଚାରିପାଖରେ ଢାଲୁ ନାଳି (Drainage) ତିଆରି କରନ୍ତୁ।

ନାଳିଗୁଡ଼ିକୁ ନିୟମିତ ସଫା ରଖନ୍ତୁ ଯେପରି ପାଣି ଅଟକି ନରହେ।

ଜମା ପାଣି ପିଇବା ପାଇଁ ବାହାର ପକ୍ଷୀ, କୁକୁର, ବେଙ୍ଗ ଏବଂ ମୂଷା ଆସିଥାନ୍ତି। ଏହି ବାହ୍ୟ ଜୀବଜନ୍ତୁମାନେ ଫାର୍ମ ଭିତରକୁ ବାହାରର ମାରାତ୍ମକ ଭୂତାଣୁ ଯେପରିକି ବାର୍ଡ ଫ୍ଲୁ ବୋହି ଆଣନ୍ତି।

8. ଜୈବ ସୁରକ୍ଷା (Biosecurity) ପାଳନ କରନ୍ତୁ

ଜୈବ ସୁରକ୍ଷା ହେଉଛି ଫାର୍ମକୁ ମାରାତ୍ମକ ଭୂତାଣୁ (Virus), ଜୀବାଣୁ (Bacteria) ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସଂକ୍ରମଣରୁ ବଞ୍ଚାଇବାର ସବୁଠାରୁ ଶସ୍ତା ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ଉପାୟ।

ଫାର୍ମକୁ ଅନ୍ୟ ଫାର୍ମ, ଜନବସତି, ଏବଂ ମୁଖ୍ୟ ରାସ୍ତାଠାରୁ ଅନ୍ତତଃ ୫୦୦ ମିଟର ରୁ ୧ କିଲୋମିଟର ଦୂରରେ ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉଚିତ୍।ଫାର୍ମର ଚାରିପାଖରେ କାନ୍ଥ କିମ୍ବା ତାର ଜାଲିର ଘେରା ରହିବା ଦରକାର।

ଫାର୍ମ ଭିତରେ କାମ କରୁଥିବା କର୍ମଚାରୀମାନେ ନିଜର ବାହାର ଚପଲ/ପୋଷାକ ବଦଳାଇ ଫାର୍ମ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପୋଷାକ ବ୍ୟବହାର କରିବା ଆବଶ୍ୟକ।

ବ୍ୟାଚ୍ ସରିବା ପରେ ଫାର୍ମକୁ ୧୦-୧୪ ଦିନ ଫାଙ୍କା ରଖି ଜୀବାଣୁନାଶକ (Virkon-S କିମ୍ବା Formalin) ସ୍ପ୍ରେ କରନ୍ତୁ।

ମୃତ କୁକୁଡ଼ାଙ୍କୁ ଫାର୍ମଠାରୁ ଦୂରରେ ଗଭୀର ଗାତ ଖୋଳି ଚୂନ ଓ ବ୍ଲିଚିଂ ପାଉଡର୍ ପକାଇ ପୋତି ଦିଅନ୍ତୁ।

9. ଅସୁସ୍ଥ କୁକୁଡ଼ାକୁ ତୁରନ୍ତ ଅଲଗା କରନ୍ତୁ

ଫାର୍ମରେ ରୋଗ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ସବୁଠାରୁ ଜରୁରୀ ଏବଂ ଜରୁରୀକାଳୀନ ପଦକ୍ଷେପ! ଗୋଟିଏ ରୋଗୀଣା କୁକୁଡ଼ା ଗୋଟିଏ ରାତି ମଧ୍ୟରେ ପୂରା ଫାର୍ମର ଅନ୍ୟ ସୁସ୍ଥ କୁକୁଡ଼ାମାନଙ୍କୁ ସଂକ୍ରମିତ କରିପାରେ।

ଅସୁସ୍ଥ କୁକୁଡ଼ାକୁ ତୁରନ୍ତ ମୂଳ ଫାର୍ମଠାରୁ ଦୂରରେ ଥିବା ଏକ ଅଲଗା ଶେଡ୍ କିମ୍ବା ଘରକୁ ନେଇ ରଖନ୍ତୁ।ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଅଲଗା ପାଣି ଓ ଦାନା ପାତ୍ର ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।

ରୋଗୀଣା କୁକୁଡ଼ାକୁ ଅଲଗା ରଖିବା ପରେ ତୁରନ୍ତ ପଶୁ ଚିକିତ୍ସକ (Veterinarian) ଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ସଠିକ୍ ଔଷଧ/ଆଣ୍ଟିବାୟୋଟିକ୍ ଦିଅନ୍ତୁ।

ଅଲଗା ରଖାଯାଇଥିବା କୁକୁଡ଼ାଙ୍କ ପାଖକୁ ଗଲେ କାମ ସାରି ସୁସ୍ଥ କୁକୁଡ଼ାଙ୍କ ପାଖକୁ ସିଧାସଳଖ ଯାଆନ୍ତୁ ନାହିଁ। ପ୍ରଥମେ ସୁସ୍ଥ କୁକୁଡ଼ାଙ୍କ କାମ ସାରି ଶେଷରେ ଅସୁସ୍ଥ କୁକୁଡ଼ାଙ୍କ ଦେଖାଶୁଣା କରନ୍ତୁ।

10. ପ୍ରତିଦିନ କୁକୁଡ଼ାଙ୍କ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ

ପ୍ରତିଦିନ ନିୟମିତ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ (Daily Health Monitoring) କଲେ ଫାର୍ମରେ କୌଣସି ରୋଗର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଯିବା ମାତ୍ରେ ହିଁ ଆପଣ ତାହାର ପ୍ରତିକାର କରିପାରିବେ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ବଡ଼ ଧରଣର କ୍ଷତିରୁ ଫାର୍ମ ବଞ୍ଚିଯାଏ।

ସକାଳେ ଫାର୍ମ ଭିତରକୁ ପଶିବା ବେଳେ ଚଢ଼େଇମାନେ ଚଞ୍ଚଳ ଓ ସକ୍ରିୟ ଅଛନ୍ତି କି ନାହିଁ ଦେଖନ୍ତୁ।ସୁସ୍ଥ କୁକୁଡ଼ା ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ଦୌଡ଼ି ଆସନ୍ତି। ଯଦି କୌଣସି କୁକୁଡ଼ା ଗୋଟିଏ କୋଣରେ ଡେଣା ଝୁଲାଇ, ଆଖି ବୁଜି ବସିରହେ, ତେବେ ସେ ଅସୁସ୍ଥ ଥାଇପାରେ।

ସନ୍ଧ୍ୟା କିମ୍ବା ରାତି ସମୟରେ, ଯେତେବେଳେ ଫାର୍ମ ଶାନ୍ତ ଥାଏ, କୁକୁଡ଼ାଙ୍କ ଶ୍ୱାସକ୍ରିୟାର ଶବ୍ଦ ଶୁଣନ୍ତୁ।ପ୍ରତିଦିନ କେତୋଟି କୁକୁଡ଼ା ମରୁଛନ୍ତି ତାହାର ରେକର୍ଡ ରଖନ୍ତୁ।

ହଠାତ୍ ମୃତ୍ୟୁସଂଖ୍ୟା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ ତୁରନ୍ତ ମୃତ କୁକୁଡ଼ାର ପୋଷ୍ଟମୋର୍ଟମ୍ (Post-mortem) କରାଇ ରୋଗର ପ୍ରକୃତ କାରଣ ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତୁ।

ଉପସଂହାର

କୁକୁଡ଼ା ପାଳନ (Poultry Farming) ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲାଭଦାୟକ ବ୍ୟବସାୟ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ସଫଳତା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ସଠିକ୍ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ଯତ୍ନ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ। ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଥିବା ୧୦ଟି ସୁବର୍ଣ୍ଣ ନିୟମ ଯେପରିକି ଫାର୍ମକୁ ଶୁଖିଲା ରଖିବା, ବିଶୁଦ୍ଧ ପାଣି ଓ ଗୁଣାତ୍ମକ ଦାନା ଯୋଗାଇବା, ସମୟସାରଣୀ ଅନୁସାରେ ଟିକାକରଣ କରିବା, କଡ଼ାକଡ଼ି ଜୈବ ସୁରକ୍ଷା (Biosecurity) ମାନିବା ଏବଂ ଦୈନିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଯାଞ୍ଚ କରିବା ଏକ ସୁସ୍ଥ ଓ ରୋଗମୁକ୍ତ ଫାର୍ମ ଗଢ଼ିବାର ମୂଳଦୁଆ।

ରୋଗ ହେବା ପରେ ଚିକିତ୍ସା କରି ଅଧିକ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରିବା ଅପେକ୍ଷା ସାବଧାନତା ଓ ପ୍ରତିଷେଧକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଗ୍ରହଣ କରିବା ଦ୍ୱାରା କୁକୁଡ଼ାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁହାର ନଗଣ୍ୟ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଫାର୍ମରୁ ସର୍ବାଧିକ ଲାଭ ମିଳିଥାଏ। ଏହି ସରଳ ନିୟମଗୁଡ଼ିକୁ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ଭାବେ ପାଳନ କଲେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚାଷୀ ଭାଇ ନିଜ ବ୍ୟବସାୟକୁ ସଫଳ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ କରିପାରିବେ।

ସଚେତନତା

ଏହି ଲେଖାଟି କେବଳ ସାଧାରଣ ସୂଚନା ଓ ସଚେତନତା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରାଯାଇଛି। କୁକୁଡ଼ାରେ କୌଣସି ରୋଗର ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଦେଲେ ନିଜେ ଔଷଧ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ସଠିକ୍ ରୋଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ନିକଟସ୍ଥ ପଶୁ ଚିକିତ୍ସକ କିମ୍ବା ପଶୁପାଳନ ବିଭାଗର ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ। ଏହି ଲେଖାରେ ଥିବା ସୂଚନାକୁ ଆଧାର କରି ନିଆଯାଇଥିବା କୌଣସି ନିଷ୍ପତ୍ତି କିମ୍ବା କ୍ଷତି ପାଇଁ ଲେଖକ କିମ୍ବା ୱେବସାଇଟ୍ ଦାୟୀ ରହିବେ ନାହିଁ।