ଧାନ ଚାଷରେ ଅଧିକ ଅମଳ ପାଇବା ପାଇଁ ୧୦ଟି ଜରୁରୀ ପରାମର୍ଶ ।

ଓଡ଼ିଶାର ଅଧିକାଂଶ ଜିଲ୍ଲାରେ ଚାଷୀଙ୍କ ପାଇଁ ଧାନ ହେଉଛି ପ୍ରମୁଖ ଫସଲ। କିନ୍ତୁ ଠିକ୍ ପଦ୍ଧତିରେ ଚାଷ ନ କଲେ ଆଶା କରିଥିବା ଅମଳ ମିଳିନଥାଏ। କିଛି ସରଳ ଏବଂ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦକ୍ଷେପ ଅନୁସରଣ କଲେ ଉତ୍ପାଦନ ବଢ଼ାଇବା ସମ୍ଭବ ହୋଇଥାଏ। ସେଥି ପାଇଁ ମୁଁ ରତିକାନ୍ତ ଆଜି ଆପଣଙ୍କୁ ଧାନ ଚାଷ ରେ ଅଧିକ ଅମଳ ପାଇବା ପାଇଁ ସଠିକ୍ ଉପାୟ ଗୁଡ଼ିକ ଜଣାଇବି। ଏହି article କୁ ଭଲ ଭାବରେ ପଢନ୍ତୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଉପାୟ ଗୁଡ଼ିକ ଜାଣନ୍ତୁ। ଅଧିକ ପରାମର୍ଶ ପାଇଁ କମେଣ୍ଟ କରନ୍ତୁ।

୧. ପ୍ରଥମଟି ଭଲ ବିହନ ବାଛନ୍ତୁ।

ଧାନ ଚାଷରେ ଭଲ ଅମଳ ପାଇବାର ପ୍ରଥମ ପଦକ୍ଷେପ ହେଉଛି ଉନ୍ନତ ଏବଂ ପ୍ରମାଣିତ ବିହନ ବାଛିବା। ସର୍ବଦା ସରକାରୀ କିମ୍ବା ବିଶ୍ୱସନୀୟ ସଂସ୍ଥାରୁ ବିହନ କିଣନ୍ତୁ। ବିହନ ବାଛିବା ବେଳେ ଏହା ଆପଣଙ୍କ ଅଞ୍ଚଳର ଜଳବାୟୁ, ମାଟିର ପ୍ରକାର ଏବଂ ଚାଷ ଋତୁ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ କି ନାହିଁ, ସେଥିପ୍ରତି ଧ୍ୟାନ ଦିଅନ୍ତୁ।

ବୁଣିବା ପୂର୍ବରୁ ବିହନକୁ ଆବଶ୍ୟକ ଅନୁଯାୟୀ ବିହନ ଶୋଧନ କଲେ ଅନେକ ରୋଗ ଓ ପୋକର ଆକ୍ରମଣ କମିଯାଏ। ଭଲ ଗୁଣବତ୍ତାର ବିହନ ଅଙ୍କୁରୋଦ୍ଗମ ବଢ଼ାଇଥାଏ, ଗଛକୁ ସୁସ୍ଥ ରଖେ ଏବଂ ଶେଷରେ ଅଧିକ ଅମଳ ପାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।

ଓଡ଼ିଶାରେ ପ୍ରଚଳିତ କିଛି ଧାନ କିସମ ହେଲା:

• ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ (MTU 7029)
• ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣ ସୁବ–୧ (Swarna Sub1) – ବନ୍ୟା ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ।
• MTU 1010
• ସହଭାଗୀ ଧାନ (Sahbhagi Dhan) – କମ୍ ବର୍ଷାପ୍ରବଣ ଅଞ୍ଚଳରେ ଚାଷ ପାଇଁ ଉପଯୋଗୀ।
• CR ଧାନ ଶୃଙ୍ଖଳାର କିଛି କିସମ – ଓଡ଼ିଶାର ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ବିକଶିତ।

୨. ଜମିକୁ ଭଲ ଭାବରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରନ୍ତୁ।

ଧାନ ଚାଷରେ ଅଧିକ ଅମଳ ପାଇବା ପାଇଁ ଜମିର ସଠିକ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ପ୍ରଥମେ ଜମିକୁ ୨ ରୁ ୩ ଥର ଭଲ ଭାବରେ ହଳ କରି ମାଟିକୁ ଗୁଣ୍ଡ କରନ୍ତୁ। ଏହା ପରେ ଜମିକୁ ସମତଳ କରନ୍ତୁ, ଯାହାଫଳରେ ପାଣି ସବୁ ସ୍ଥାନରେ ସମାନ ଭାବରେ ରହିପାରିବ।

ଚାଷ ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରତି ଏକର ଜମିରେ ଗାଈର ଗୋବର ଖତ କିମ୍ବା କମ୍ପୋଷ୍ଟ ଖତ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ମାଟିର ଉର୍ବରତା ବଢ଼ିଥାଏ ଏବଂ ଗଛର ବୃଦ୍ଧି ଭଲ ହୋଇଥାଏ। ଏହାର ଧ୍ୟାନ ଜରୁରୀ ଅଟେ କାରଣ ସାର ର ଖର୍ଚ୍ଚ କମ୍ ଆସିଥାଏ।

ଯଦି ସମ୍ଭବ, ଚାଷ ଆରମ୍ଭ ପୂର୍ବରୁ ମାଟି ପରୀକ୍ଷା (Soil Test) କରନ୍ତୁ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ମାଟିରେ କେଉଁ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱର ଅଭାବ ଅଛି ଜାଣିହେବ ଏବଂ ସେହି ଅନୁଯାୟୀ ସାର ପ୍ରୟୋଗ କରି ଅନାବଶ୍ୟକ ଖର୍ଚ୍ଚକୁ କମାଇ ପାରିବେ।

୩. ସଠିକ୍ ସମୟରେ ରୋପଣ କରନ୍ତୁ ।

ଧାନ ଚାଷରେ ଅଧିକ ଅମଳ ପାଇବା ପାଇଁ ସଠିକ୍ ସମୟରେ ଚାରା ରୋପଣର ଗୁରୁତ୍ୱ ବହୁତ ଅଧିକ। ନର୍ସରୀ ରେ ଅଧିକ ଦିନ ରହିଥିବା ଚାରା କିମ୍ବା ବହୁତ କମ୍ ବୟସର ଚାରା ରୋପଣ କଲେ ଗଛର ବୃଦ୍ଧି ଭଲ ହୁଏ ନାହିଁ ଏବଂ ଅମଳ ମଧ୍ୟ ବହୁତ୍ କମିଯାଇଥାଏ।

ସାଧାରଣତଃ 20–25 ଦିନ ବୟସର ସୁସ୍ଥ ଓ ସବୁଜ ଚାରା ରୋପଣ କରିବା ସବୁଠାରୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଅଟେ। ରୋପଣ ସମୟରେ ଧାଡ଼ି ଧାଡ଼ି କରି ପୋତିବା ଦରକାର। ପ୍ରତ୍ଯକ ଧାଡ଼ିରେ 20 ସେ.ମି. ଏବଂ ଗଛରୁ ଗଛ 15 ସେ.ମି. ଦୂରତା ରଖନ୍ତୁ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗଛ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ, ବାୟୁ ଓ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ ପାଇଥାଏ।

ରୋପଣ ବେଳେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ସ୍ଥାନରେ 2–3ଟି ଚାରା ଲଗାନ୍ତୁ ଅଧିକ ଲଗାନ୍ତୁ ନାହିଁ ଏବଂ ଚାରାକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ଗଭୀରରେ ପୋତନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଏହା ଗଛର ମୂଳ ବିକାଶ, କାଣ୍ଡ ସଂଖ୍ୟା ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଶେଷରେ ଅଧିକ ଅମଳ ପାଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।

ଟିପ୍ସ: ରୋପଣ ପରେ ପ୍ରଥମ କିଛି ଦିନ ଜମିରେ ହାଲୁକା ପାଣି ରଖନ୍ତୁ। ଏହା ଚାରାକୁ ଶୀଘ୍ର ନୂଆ ପରିବେଶ ସହ ଖାପ ଖୁଆଇବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।

୪. ସନ୍ତୁଳିତ ସାର ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ ।

ଅନେକ ଚାଷୀ ଅଧିକ ଅମଳ ଆଶାରେ ଆବଶ୍ୟକତାଠାରୁ ଅଧିକ ରାସାୟନିକ ସାର ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହା ଗଛ ଓ ମାଟି ଉଭୟ ପାଇଁ କ୍ଷତିକାରକ ହୋଇପାରେ।

ଚାଷ ଆରମ୍ଭ ପୂର୍ବରୁ ମାଟି ପରୀକ୍ଷା (Soil Test) କରାଇଲେ କେଉଁ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱର ଅଭାବ ଅଛି ତାହା ଜଣାପଡ଼େ। ଏହା ଆଧାରରେ ନାଇଟ୍ରୋଜେନ (N), ଫସଫରସ୍ (P) ଏବଂ ପୋଟାସ୍ (K) ଭଳି ସାରର ସଠିକ୍ ପରିମାଣ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରାଯାଇପାରେ।

ଧାନ ଚାଷ ପାଇଁ ସାଧାରଣ ସାର ପ୍ରୟୋଗ ଓ ପରିମାଣ (ପ୍ରତି ଏକର ପିଛା)

ସାରର ନାମ	ପରିମାଣ	ପ୍ରୟୋଗ ସମୟ
ପଚା ଗୋବର ଖତ / କମ୍ପୋଷ୍ଟ	2–4 ଟନ୍	ଶେଷ ଚାଷ ପୂର୍ବରୁ
ୟୁରିଆ	50–55 କି.ଗ୍ରା.	3 ଭାଗରେ – ରୋପଣ, କାଣ୍ଡ ଆସିବା ସମୟ ଏବଂ ଶୀଷ ବାହାରିବା ପୂର୍ବରୁ
DAP	40–45 କି.ଗ୍ରା.	ଜମି ପ୍ରସ୍ତୁତି କିମ୍ବା ରୋପଣ ସମୟରେ
MOP (ପୋଟାସ୍)	18–20 କି.ଗ୍ରା.	2 ଭାଗରେ – ରୋପଣ ସମୟରେ ଓ କାଣ୍ଡ ବାହାରିବା ବେଳେ
ଜିଙ୍କ ସଲଫେଟ୍ (ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ)	8–10 କି.ଗ୍ରା.	ମାଟି ପରୀକ୍ଷା ପରେ

ରାସାୟନିକ ସାର ସହିତ ପଚା ଗୋବର ଖତ, କମ୍ପୋଷ୍ଟ କିମ୍ବା ଜୈବିକ ସାର ବ୍ୟବହାର କଲେ ମାଟିର ଉର୍ବରତା ବଢ଼ିଥାଏ ଏବଂ ଫସଲର ବୃଦ୍ଧି ଭଲ ହୁଏ। ୟୁରିଆକୁ ଏକାଥରେ ନ ଦେଇ ଦୁଇ କିମ୍ବା ତିନି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଗଛ ଭଲ ଭାବରେ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିପାରେ।

ମନେ ରଖନ୍ତୁ: ଆବଶ୍ୟକତାଠାରୁ ଅଧିକ ସାର ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ଅମଳ ବଢ଼େ ନାହିଁ; ବରଂ ଫସଲରେ ରୋଗର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିପାରେ ଏବଂ ଚାଷ ଖର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ସେଥିପାଇଁ ସର୍ବଦା କୃଷି ବିଭାଗ କିମ୍ବା କୃଷି ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଅନୁଯାୟୀ ସାର ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତୁ।

୫. ଜଳ ପରିଚାଳନା

ଧାନ ଚାଷରେ ଭଲ ଅମଳ ପାଇବା ପାଇଁ ଜଳର ସଠିକ୍ ପରିଚାଳନା ମଧ୍ୟ ଅଧିକ ଜରୁରୀ। ଅନେକ ଚାଷୀ ସବୁବେଳେ ଜମିରେ ଅଧିକ ପାଣି ରଖିବାକୁ ଭଲ ଭାବନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହା ସବୁ ସମୟରେ ଆବଶ୍ୟକ ନୁହେଁ। ଆବଶ୍ୟକତାଠାରୁ ଅଧିକ ପାଣି ରହିଲେ ମୂଳର ବିକାଶ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇପାରେ ଏବଂ ସାରର ଅପଚୟ ମଧ୍ୟ ହୁଏ।

ରୋପଣ ପରେ ପ୍ରଥମ ୭–୧୦ ଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜମିରେ ପ୍ରାୟ ୨–୩ ସେଣ୍ଟିମିଟର ପାଣି ରଖିଲେ ଚାରା ସହଜରେ ମୂଳ ଧରିପାରେ। ଗଛ ବଢ଼ିବା ସହ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ପାଣି ଦିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ଜମିରେ ଅନାବଶ୍ୟକ ପାଣି ଜମି ରହିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ।

ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ହେଲେ ଜମିରୁ ଅଧିକ ପାଣି ବାହାର କରିବା ପାଇଁ ନିଷ୍କାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଭଲ ରଖନ୍ତୁ। ସେହିପରି ଖରା ସମୟରେ ସମୟ ମତେ ସେଚନ କରନ୍ତୁ, ଯାହାଫଳରେ ଗଛର ବୃଦ୍ଧି ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବ ନାହିଁ।

ଧାନ ଗଛର ଶୀଷ ବାହାରିବା ଏବଂ ଦାନା ଭରିବା ସମୟରେ ଜଳର ଅଭାବ ହେବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଏହି ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସଠିକ୍ ଜଳ ପରିଚାଳନା କଲେ ଅମଳର ଗୁଣବତ୍ତା ଓ ପରିମାଣ ଉଭୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଥାଏ।

୬. ପୋକ ଓ ରୋଗ ଉପରେ ନଜର ରଖନ୍ତୁ ।

ଧାନ ଚାଷରେ ପୋକ ଓ ରୋଗର ଆକ୍ରମଣ ଅମଳକୁ ଗୁରୁତର ଭାବେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥାଏ। ସେଥିପାଇଁ ଫସଲକୁ ନିୟମିତ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଏବଂ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଅବସ୍ଥାରେ ସମସ୍ୟା ଚିହ୍ନଟ କରିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ ଅଟେ।

ଧାନ ଫସଲରେ ସାଧାରଣତଃ ଷ୍ଟେମ୍ ବୋରର୍ (Stem Borer), ଲିଫ୍ ଫୋଲ୍ଡର୍ (Leaf Folder), ବ୍ରାଉନ୍ ପ୍ଲାଣ୍ଟ ହପର୍ (Brown Planthopper) ଭଳି ପୋକ ଏବଂ ବ୍ଲାଷ୍ଟ (Blast), ସିଥ୍ ବ୍ଲାଇଟ୍ (Sheath Blight) ଓ ବ୍ୟାକ୍ଟେରିଆଲ୍ ଲିଫ୍ ବ୍ଲାଇଟ୍ (Bacterial Leaf Blight) ଭଳି ରୋଗ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଥାଏ। ଏଥିରେ ଡରିବାର କିଛି ନାହିଁ ସଠିକ୍ ସମୟରେ ଏହାର କୀଟନାଶକ ବ୍ୟବହାର କରି ଏହି ରୋଗ ଦୂର କରାଯାଇ ପାରିବ।

ଯଦି ପତ୍ରରେ ଦାଗ, ପତ୍ର ଶୁଖିଯିବା, ଗଛ ହଳଦିଆ ପଡ଼ିବା କିମ୍ବା ପୋକର ଆକ୍ରମଣ ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ ବିଳମ୍ବ ନକରି ସ୍ଥାନୀୟ କୃଷି ଅଧିକାରୀ କିମ୍ବା କୃଷି ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ରର ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ। ସଠିକ୍ ପରାମର୍ଶ ଅନୁଯାୟୀ କୀଟନାଶକ କିମ୍ବା ଫଙ୍ଗିସାଇଡ୍ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।

ଅନାବଶ୍ୟକ ଭାବରେ କୀଟନାଶକ ସ୍ପ୍ରେ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ପୋକ କିମ୍ବା ରୋଗର ପ୍ରକାର ଚିହ୍ନଟ କରିବା ପରେ ମାତ୍ର ସଠିକ୍ ଔଷଧ ଏବଂ ସଠିକ୍ ମାତ୍ରାରେ ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତୁ। ଏହା ଫସଲକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା ସହ ଚାଷ ଖର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟ କମାଇଥାଏ।

୭. ଅନାବଶ୍ୟକ ଘାସ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତୁ।

ଧାନ ଚାଷରେ ଅନାବଶ୍ୟକ ଘାସ ଏକ ବଡ଼ ସମସ୍ୟା। ଏହା ଧାନ ଗଛ ସହ ପାଣି, ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ, ସୂର୍ଯ୍ୟକିରଣ ଏବଂ ଜାଗା ପାଇଁ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରେ। ଫଳରେ ଧାନ ଗଛର ବୃଦ୍ଧି ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ଅମଳ କମିଯାଇପାରେ।

ରୋପଣ ପରେ ପ୍ରଥମ 20–40 ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଘାସ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ସବୁଠାରୁ ଜରୁରୀ। ଏହି ସମୟରେ ହାତରେ ଘାସ ସଫା କରିପାରିବେ କିମ୍ବା ଆବଶ୍ୟକ ହେଲେ ଅନୁମୋଦିତ ଘାସ ନାଶକ ଔଷଧକୁ କୃଷି ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ୟବହାର କରିପାରିବେ।

ନିୟମିତ ଭାବରେ ଜମି ପରୀକ୍ଷା କରନ୍ତୁ ଏବଂ ଘାସ ବଢ଼ିବା ଆରମ୍ଭ ହେଲେ ଶୀଘ୍ର ସଫା କରନ୍ତୁ। ଅଧିକ ଦିନ ଘାସ ରହିଲେ ଫସଲର ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ ନଷ୍ଟ ହେବା ସହ ପୋକ ଓ ରୋଗ ବଢ଼ିବାର ସମ୍ଭାବନା ମଧ୍ୟ ବଢ଼ିଯାଏ।

ଅନାବଶ୍ୟକ ଭାବରେ ତୃଣନାଶକ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ସମ୍ଭବ ହେଲେ ଯାନ୍ତ୍ରିକ କିମ୍ବା ହାତରେ ଘାସ ସଫା କରନ୍ତୁ। ଏହା ମାଟିର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ପରିବେଶ ପାଇଁ ଅଧିକ ଉପଯୋଗୀ।

୮. ଜୈବିକ ସାର ବ୍ୟବହାର ବଢ଼ାନ୍ତୁ ।

ଧାନ ଚାଷରେ କେବଳ ରାସାୟନିକ ସାର ଉପରେ ନିର୍ଭର ନକରି ଜୈବିକ ସାରର ବ୍ୟବହାର ବଢ଼ାଇବା ଉଚିତ। ଜୈବିକ ସାର ମାଟିର ଉର୍ବରତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ସହ ଉପକାରୀ ଅଣୁଜୀବର ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ାଇଥାଏ ଏବଂ ଗଛକୁ ଧୀରେ ଧୀରେ ଆବଶ୍ୟକ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ ଯୋଗାଇଥାଏ।

ଧାନ ଚାଷରେ ପଚା ଗୋବର ଖତ, କମ୍ପୋଷ୍ଟ ଖତ, କୁକୁଡ଼ାର ମଳ ଓ ଛେଳି ମଳ , ନିମ୍ବ ପୀଡ଼ା (Neem Cake) ଭଳି ଜୈବିକ ସାର ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ। ଏଗୁଡ଼ିକ ମାଟିର ଜଳଧାରଣ କ୍ଷମତା ବଢ଼ାଇବା ସହ ଗଛର ମୂଳକୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ କରିଥାଏ।

ରାସାୟନିକ ସାର ସହ ଜୈବିକ ସାରର ସନ୍ତୁଳିତ ବ୍ୟବହାର କଲେ ଚାଷ ଖର୍ଚ୍ଚ କମିବା ସହ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମାଟିର ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଭଲ ରହେ। ଏହା ଫଳରେ ଧାନର ଅମଳ ଏବଂ ଗୁଣବତ୍ତା ଉଭୟରେ ସୁଧାର ଆସିପାରେ।

ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚାଷ ଋତୁ ପୂର୍ବରୁ ଜମିରେ ପଚା ଗୋବର ଖତ କିମ୍ବା କମ୍ପୋଷ୍ଟ ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତୁ। ଏହା ମାଟିକୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉର୍ବର ରଖିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ।

୯. ସମୟରେ ଅମଳ କରନ୍ତୁ

ଧାନ ଚାଷରେ ଭଲ ଅମଳ ପାଇବା ସହିତ ସଠିକ୍ ସମୟରେ ଅମଳ କରିବା ମଧ୍ୟ ସମାନ ଭାବେ ଜରୁରୀ। ବହୁତ ଶୀଘ୍ର ଅମଳ କଲେ ଦାନା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିପକ୍ୱ ହୋଇନଥାଏ, ଯାହାଫଳରେ ଉତ୍ପାଦନ ଓ ଧାନର ଗୁଣବତ୍ତା କମିଯାଏ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ବହୁତ ବିଳମ୍ବରେ ଅମଳ କଲେ ଦାନା ଝଡ଼ି ଯିବା, ପକ୍ଷୀଙ୍କ କ୍ଷତି ଏବଂ ବର୍ଷାରେ ଫସଲ ନଷ୍ଟ ହେବାର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିଯାଏ।

ସାଧାରଣତଃ ଯେତେବେଳେ 80–85% ଧାନ ଶୀଷ ସୁନେଲି ରଙ୍ଗରେ ପରିଣତ ହୁଏ ଏବଂ ଦାନା ଶକ୍ତ ହୋଇଯାଏ, ସେତେବେଳେ ଅମଳ କରିବା ସବୁଠାରୁ ଉପଯୁକ୍ତ। ଅମଳ ପରେ ଧାନକୁ ଭଲ ଭାବରେ ଶୁଖାଇ ତାହାର ଆର୍ଦ୍ରତା ପ୍ରାୟ 12–14% ରଖି ସଂରକ୍ଷଣ କଲେ ଧାନ ଦୀର୍ଘଦିନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭଲ ରହେ ଏବଂ ପୋକ କିମ୍ବା ଫଙ୍ଗସ୍ ଆକ୍ରମଣର ସମ୍ଭାବନା କମିଯାଏ।

ଅମଳ ପୂର୍ବରୁ ପାଣିପାଗର ସମ୍ଭାବନା ଉପରେ ନଜର ରଖନ୍ତୁ। ବର୍ଷାର ସମ୍ଭାବନା ଥିଲେ ପୂର୍ବରୁ ଅମଳ ଏବଂ ଶୁଖାଇବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତୁ। ସଠିକ୍ ସମୟରେ ଅମଳ ଏବଂ ଭଲ ସଂରକ୍ଷଣ ଦ୍ୱାରା ଚାଷୀମାନେ ଉତ୍ପାଦନର ଗୁଣବତ୍ତା ବଜାୟ ରଖି ଭଲ ଦର ପାଇପାରିବେ।

୧୦. ସଠିକ୍ ସମୟରେ କୃଷି ବିଭାଗର ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ।

କୃଷି କ୍ଷେତ୍ରରେ ନୂତନ ପ୍ରଯୁକ୍ତି, ଉନ୍ନତ ବିହନ, ସାର ପରିଚାଳନା ଏବଂ ପୋକ-ରୋଗ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ପଦ୍ଧତି ସମୟ ସହ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଥାଏ। ତେଣୁ ଚାଷୀମାନେ ସମୟ ସମୟରେ କୃଷି ବିଭାଗ ଓ କୃଷି ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନେବା ଉଚିତ।

ଆପଣ ନିକଟସ୍ଥ କୃଷି ବିଭାଗ କାର୍ଯ୍ୟାଳୟ, କୃଷି ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ର (KVK) କିମ୍ବା କୃଷି ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ ସହ ଯୋଗାଯୋଗ କରି ନିଜ ଅଞ୍ଚଳ ପାଇଁ ଉପଯୁକ୍ତ ବିହନ, ସାର, ପୋକ-ରୋଗ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ଚାଷ ପଦ୍ଧତି ବିଷୟରେ ସଠିକ୍ ସୂଚନା ପାଇପାରିବେ।

ଯଦି ଫସଲରେ କୌଣସି ଅଜଣା ରୋଗ କିମ୍ବା ପୋକ ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ ନିଜେ ଅନୁମାନ କରି ଔଷଧ ବ୍ୟବହାର ନକରି ପ୍ରଥମେ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଅନାବଶ୍ୟକ ଖର୍ଚ୍ଚ କମିବ, ଫସଲ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବ ଏବଂ ଭଲ ଅମଳ ମିଳିବାର ସମ୍ଭାବନା ବଢ଼ିବ।

ନିଜ ଜିଲ୍ଲାର କୃଷି ବିଭାଗ କିମ୍ବା କୃଷି ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ର ଆୟୋଜନ କରୁଥିବା ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ, କୃଷକ ସଚେତନତା ଶିବିର ଏବଂ କୃଷି ମେଳାରେ ଯୋଗଦିଅନ୍ତୁ। ସେଠାରେ ମିଳୁଥିବା ବୈଜ୍ଞାନିକ ସୂଚନା ଆପଣଙ୍କ ଚାଷକୁ ଅଧିକ ଲାଭଜନକ କରିପାରେ।

ଉପସଂହାର

ଧାନ ଚାଷରେ ଅଧିକ ଅମଳ ପାଇବା ପାଇଁ କେବଳ ଭଲ ବିହନ ବ୍ୟବହାର କରିଲେ ହେବ ନାହିଁ। ଜମିର ସଠିକ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତି, ସମୟମତେ ଚାରା ରୋପଣ, ସନ୍ତୁଳିତ ସାର ପ୍ରୟୋଗ, ଜଳ ପରିଚାଳନା, ପୋକ ଓ ରୋଗ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ତୃଣକ ଦମନ ଏବଂ ସଠିକ୍ ସମୟରେ ଅମଳ କରିବା ଭଳି ପ୍ରତ୍ୟେକ ପଦକ୍ଷେପ ସମାନ ଭାବରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

ଯଦି ଚାଷୀମାନେ ବୈଜ୍ଞାନିକ ପଦ୍ଧତି ଅନୁସରଣ କରିବା ସହ କୃଷି ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ମାନି ଚାଷ କରନ୍ତି, ତେବେ ଉତ୍ପାଦନ ବଢ଼ିବା ସହ ଚାଷ ଖର୍ଚ୍ଚ ମଧ୍ୟ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରହିପାରିବ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ଚାଷୀଙ୍କ ଆୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ଏବଂ ଧାନ ଚାଷ ଅଧିକ ଲାଭଜନକ ହେବ।

GrowFarm.in ରେ ଆମେ ଚାଷୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିୟମିତ ଭାବେ କୃଷି ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ନୂତନ ସୂଚନା, ଆଧୁନିକ ଚାଷ ପଦ୍ଧତି ଏବଂ ସରକାରୀ ଯୋଜନା ବିଷୟରେ ଉପଯୋଗୀ ଲେଖା ପ୍ରକାଶ କରୁଛୁ। ଏଭଳି ତଥ୍ୟ ପାଇବା ପାଇଁ GrowFarm.in ସହ ଯୋଡ଼ି ରୁହନ୍ତୁ।

ବାରମ୍ବାର ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ (FAQ)