ଧାନ ଚାଷରେ ସୁସ୍ଥ ତଳି ଭଲ ଅମଳର ମୂଳ ଆଧାର। କିନ୍ତୁ ଅନେକ ଚାଷୀ ତଳିରେ ପତ୍ର ହଳଦିଆ ହୋଇଯିବା ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି। ଏଥିରେ ଡରିବାର କୌଣସି ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ କାରଣ ଠିକ୍ ସମୟରେ ଏହାର କାରଣ ଚିହ୍ନଟ କରି ସଠିକ୍ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଏ, ତେବେ ତଳି ସୁସ୍ଥ ରହିବ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଭଲ ଅମଳ ମିଳିବ। ମୁଁ ରତିକାନ୍ତ ଆଜି ଆପଣଙ୍କୁ ଧାନ ତଳିରେ ହଳଦିଆ ପତ୍ର ଦେଖା ଯାଉଥିବା ପ୍ରକୃତ କାରଣ ଓ ସହଜ ସମାଧାନ ଗୁଡ଼ିକ ଆଜି ଆପଣଙ୍କୁ ଜଣାଇବି। ଯଦି ବୁଝିବାରେ କିଛି ଅସୁବିଧା ହୁଏ ତେବେ କମେଣ୍ଟ ରେ ମତେ ଜଣାଇବେ ।
ଧାନ ତଳିରେ ପତ୍ର ହଳଦିଆ ହେବାର ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ଗୁଡ଼ିକ
୧. ନାଇଟ୍ରୋଜେନର ଅଭାବ
ଧାନ ତଳିରେ ପତ୍ର ହଳଦିଆ ହେବାର ସବୁଠାରୁ ସାଧାରଣ କାରଣ ହେଉଛି ନାଇଟ୍ରୋଜେନର ଅଭାବ। ନାଇଟ୍ରୋଜେନ ଗଛର ବୃଦ୍ଧି, ସବୁଜ ରଙ୍ଗ (କ୍ଲୋରୋଫିଲ୍) ଗଠନ ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପାଇଁ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ। ମାଟିରେ ନାଇଟ୍ରୋଜେନର ପରିମାଣ କମିଗଲେ ଗଛ ଆବଶ୍ୟକ ପୋଷଣ ପାଇପାରେ ନାହିଁ, ଫଳରେ ପୁରୁଣା ପତ୍ରରୁ ହଳଦିଆ ହେବା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। ପରେ ଏହି ସମସ୍ୟା ସମଗ୍ର ତଳିରେ ବ୍ୟାପିପାରେ।
ଲକ୍ଷଣ:
- ପୁରୁଣା ପତ୍ର ପ୍ରଥମେ ହାଲୁକା ସବୁଜ, ପରେ ହଳଦିଆ ହୋଇଯାଏ।
- ଚାରାର ବୃଦ୍ଧି ଧୀର ହୋଇଯାଏ।
- ଗଛ ଦୁର୍ବଳ ଦେଖାଯାଏ ଏବଂ ପତ୍ର ସରୁ ହୋଇପାରେ।
- ସମୟରେ ସମାଧାନ ନ କଲେ ଅମଳ ଉପରେ ଖରାପ ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ।
ସମାଧାନ:
- ମାଟିର ଅବସ୍ଥା ଓ କୃଷି ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଅନୁଯାୟୀ ସନ୍ତୁଳିତ ପରିମାଣରେ ୟୁରିଆ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ନାଇଟ୍ରୋଜେନଯୁକ୍ତ ସାର ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତୁ।
- ଏକାଥରେ ଅଧିକ ସାର ନଦେଇ, ଆବଶ୍ୟକ ଅନୁଯାୟୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତୁ।
- ମାଟିରେ ଯଥେଷ୍ଟ ଆର୍ଦ୍ରତା ରଖନ୍ତୁ ଏବଂ ପାଣି ଜମି ରହିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ, କାରଣ ଏଥିରେ ନାଇଟ୍ରୋଜେନର ଅପଚୟ ବଢ଼ିପାରେ।
୨. ଜିଙ୍କର ଅଭାବ
ଧାନ ତଳିରେ ପତ୍ର ହଳଦିଆ ହେବାର ଆଉ ଏକ ସାଧାରଣ କାରଣ ହେଉଛି ଜିଙ୍କର ଅଭାବ। ଜିଙ୍କ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂକ୍ଷ୍ମ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ, ଯାହା ଗଛର ସୁସ୍ଥ ବୃଦ୍ଧି, ଏନଜାଇମ୍ କାର୍ଯ୍ୟ ଏବଂ କ୍ଲୋରୋଫିଲ୍ ଗଠନରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ମାଟିରେ ଜିଙ୍କର ଅଭାବ ହେଲେ ଧାନ ଚାରାର ସ୍ୱାଭାବିକ ବୃଦ୍ଧି ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ପତ୍ରର ରଙ୍ଗ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।
ଲକ୍ଷଣ:
- ନୂଆ ପତ୍ରରେ ହାଲୁକା ହଳଦିଆ କିମ୍ବା ଧଳା ରଙ୍ଗର ଦାଗ ଦେଖାଯାଏ।
- ପତ୍ରର ଶିରା ସବୁଜ ରହିଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଶିରା ମଝିର ଅଂଶ ହଳଦିଆ ହୋଇଯାଏ।
- ଚାରାର ବୃଦ୍ଧି କମ୍ ହୋଇଥାଏ ଏବଂ ଗଛ ଛୋଟ ଛୋଟ ରହିଯାଏ।
- ଗୁରୁତର ଅଭାବ ହେଲେ ପତ୍ରରେ ବାଦାମୀ ଦାଗ ମଧ୍ୟ ଦେଖାଯାଇପାରେ।
ସମାଧାନ:
- କୃଷି ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଅନୁଯାୟୀ ଜିଙ୍କ ସଲଫେଟ୍ (Zinc Sulphate) ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତୁ।
- ସନ୍ତୁଳିତ ଭାବରେ ରାସାୟନିକ ଏବଂ ଜୈବ ସାର ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।
- ମାଟିର pH ଅତ୍ୟଧିକ ଥିଲେ ଜିଙ୍କ ଉପଲବ୍ଧତା କମିଯାଏ, ତେଣୁ ମାଟି ପରୀକ୍ଷା କରାଇବା ଉପକାରୀ।
- ସମୟରେ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱର ଅଭାବ ପୂରଣ କଲେ ଚାରା ଶୀଘ୍ର ସୁସ୍ଥ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ଭଲ ବୃଦ୍ଧି କରେ।
୩. ପାଣି ଜମି ରହିବା
ଧାନ ତଳିରେ ହଳଦୀଆ ଦେଖା ଯିବାର ତୃତୀୟ କାରଣ ହେଉଛି ।ତଳିରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଣି ଜମି ରହିଲେ ମୂଳକୁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ଅକ୍ସିଜେନ୍ ମିଳେ ନାହିଁ। ଏହା ଫଳରେ ମୂଳର ସ୍ୱାଭାବିକ କାର୍ଯ୍ୟ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୁଏ ଏବଂ ଗଛ ମାଟିରୁ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ ଶୋଷଣ କରିପାରେ ନାହିଁ। ଏହାର ପ୍ରଭାବରେ ଧାନ ଚାରାର ପତ୍ର ହଳଦିଆ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ବୃଦ୍ଧି କମିଯାଏ।
ଲକ୍ଷଣ ଗୁଡ଼ିକ:
- ପତ୍ର ଧୀରେ ଧୀରେ ହଳଦିଆ ହୋଇଯାଏ।
- ଚାରା ଦୁର୍ବଳ ଏବଂ ନଇଁପଡ଼ିଥିବା ଭଳି ଦେଖାଯାଏ।
- ଚାରାର ମୂଳ କଳା ଦେଖାଯାଇଥାଏ କିମ୍ବା ପଚି ଯାଇଥାଏ।
- ଚାରାର ବୃଦ୍ଧି ଅଟକିଯାଏ ଏବଂ କେତେକ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚାରା ମରିଯାଇପାରେ।
ଏହାର ସମାଧାନ:
- ନର୍ସରୀରେ ପାଣି ନିଷ୍କାସନ ପାଇଁ ସଠିକ୍ ଉପାୟରେ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତୁ।
- ଲଗାତାର ପାଣି ଜମି ରହିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ; ଆବଶ୍ୟକ ଅନୁଯାୟୀ ପାଣିର ସ୍ତର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରନ୍ତୁ।
- ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ପରେ ଜମିରୁ ଶୀଘ୍ର ଅତିରିକ୍ତ ପାଣି ବାହାର କରନ୍ତୁ।
- ସୁସ୍ଥ ମୂଳ ବିକାଶ ପାଇଁ ମାଟିକୁ ହାଲୁକା ବାୟୁ ଚଳାଚଳ ଯୋଗ୍ୟ ରଖନ୍ତୁ।
୪. ଛତୁ କିମ୍ବା ଜୀବାଣୁ ଜନିତ ରୋଗ
ଧାନ ତଳିରେ ପତ୍ର ହଳଦିଆ ହେବାର ଆଉ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ହେଉଛି ଛତୁ (Fungal) କିମ୍ବା ଜୀବାଣୁ (Bacterial) ଜନିତ ରୋଗ। ଅଧିକ ଆର୍ଦ୍ରତା, ଲଗାତାର ବର୍ଷା, ପାଣି ଜମି ରହିବା ଏବଂ ଘନ ନର୍ସରୀ ଯୋଗୁଁ ଏହି ରୋଗର ପ୍ରକୋପ ବଢ଼ିଥାଏ। ସମୟରେ ଚିହ୍ନଟ ନକଲେ ରୋଗ ଦ୍ରୁତ ଭାବେ ବ୍ୟାପି ତଳିର ଗୁଣବତ୍ତା ଓ ଅମଳକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିପାରେ। ଆସନ୍ତୁ ଏହାର ଲକ୍ଷଣ ଜାଣିବା ।
ଲକ୍ଷଣ ଗୁଡ଼ିକ:
- ପତ୍ର ହଳଦିଆ ହେବା ସହ ବାଦାମୀ କିମ୍ବା କଳା ଦାଗ ଦେଖାଯାଏ।
- ପତ୍ରର ଅଗ ଶୁଖିବା ଆରମ୍ଭ କରେ।
- ଚାରା ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ବୃଦ୍ଧି କମିଯାଏ।
- ଗୁରୁତର ସଂକ୍ରମଣରେ ଚାରା ଶୁଖିଯାଇ ନଷ୍ଟ ହୋଇପାରେ।
ଏହାର ସମାଧାନ:
- ପ୍ରଭାବିତ ଚାରାକୁ ଅଲଗା କରନ୍ତୁ ଏବଂ ନର୍ସରୀକୁ ସଫା ରଖନ୍ତୁ।
- ପାଣି ଜମି ରହିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ ନାହିଁ ଏବଂ ଭଲ ପାଣି ନିଷ୍କାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତୁ।
- ରୋଗର ଲକ୍ଷଣ ଦେଖିଲେ କୃଷି ବିଶେଷଜ୍ଞ କିମ୍ବା କୃଷି ଅଧିକାରୀଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଅନୁଯାୟୀ ଉପଯୁକ୍ତ ଫଙ୍ଗିସାଇଡ୍ କିମ୍ବା ବ୍ୟାକ୍ଟେରିସାଇଡ୍ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।
- ବିହନ ବୁଣିବା ପୂର୍ବରୁ ବିହନକୁ ସୁପାରିଶକୃତ ବିହନ ଶୋଧନ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଶୋଧନ କଲେ ଏପରି ରୋଗର ଆଶଙ୍କା କମିଯାଏ।
୫. ଅସନ୍ତୁଳିତ ସାର ପ୍ରୟୋଗ
ଧାନ ତଳିରେ ପତ୍ର ହଳଦିଆ ହେବାର ଆଉ ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ହେଉଛି ଅସନ୍ତୁଳିତ ସାର ପ୍ରୟୋଗ। ଅନେକ ଚାଷୀ କେବଳ ୟୁରିଆ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରନ୍ତି କିମ୍ବା ଆବଶ୍ୟକତାଠାରୁ ଅଧିକ ସାର ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତି। ଫଳରେ ନାଇଟ୍ରୋଜେନ, ଫସଫରସ, ପୋଟାସ ଏବଂ ଜିଙ୍କ ଭଳି ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱର ସନ୍ତୁଳନ ବିଗିଡ଼ିଯାଏ, ଯାହା ଧାନ ଚାରାର ସ୍ୱାଭାବିକ ବୃଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରେ ଏବଂ ପତ୍ର ହଳଦିଆ ହୋଇଯାଏ। ଆସନ୍ତୁ ଏହାର ଲକ୍ଷଣ ଜାଣିବା ।
ଲକ୍ଷଣ ଗୁଡ଼ିକ:
- ପତ୍ର ଫିକା ସବୁଜ କିମ୍ବା ହଳଦିଆ ଦେଖାଯାଏ।
- ଚାରାର ବୃଦ୍ଧି ସମାନ ଭାବରେ ହୁଏ ନାହିଁ।
- ପତ୍ରର ଅଗ ଶୁଖିବା କିମ୍ବା ପୋଡ଼ିଯାଇଥିବା ପରି ଦେଖାଯାଏ।
- ଗଛ ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଯାଏ ଏବଂ ରୋଗ ଆକ୍ରମଣର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିଯାଏ।
ଏହାର ସମାଧାନ:
- ମାଟି ପରୀକ୍ଷା ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ ସନ୍ତୁଳିତ ପରିମାଣରେ ସାର ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତୁ।
- କେବଳ ୟୁରିଆ ନୁହେଁ, ଫସଫରସ, ପୋଟାସ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ସୂକ୍ଷ୍ମ ପୋଷକ ତତ୍ତ୍ୱ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ।
- ଏକାଥରେ ଅଧିକ ସାର ପ୍ରୟୋଗ ନକରି ସୁପାରିଶ ଅନୁଯାୟୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମେ ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତୁ।
- ଜୈବ ସାର ଓ ରାସାୟନିକ ସାରର ସନ୍ତୁଳିତ ବ୍ୟବହାର କଲେ ମାଟିର ଉର୍ବରତା ବଜାୟ ରହେ ଏବଂ ଧାନ ତଳି ସୁସ୍ଥ ରହିଥାଏ।
ଚାଷୀଙ୍କ ପାଇଁ ପରାମର୍ଶ
ଧାନ ତଳିରେ ପତ୍ର ହଳଦିଆ ଦେଖାଦେଲେ ତୁରନ୍ତ ୟୁରିଆ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସାର ପ୍ରୟୋଗ କରିବା ପରିବର୍ତ୍ତେ ପ୍ରଥମେ ସମସ୍ୟାର ପ୍ରକୃତ କାରଣ ଚିହ୍ନଟ କରନ୍ତୁ। ନାଇଟ୍ରୋଜେନ କିମ୍ବା ଜିଙ୍କର ଅଭାବ, ପାଣି ଜମି ରହିବା, ଛତୁ କିମ୍ବା ଜୀବାଣୁ ଜନିତ ରୋଗ ଏବଂ ଅସନ୍ତୁଳିତ ସାର ପ୍ରୟୋଗ—ଏସବୁ କାରଣରୁ ଏହି ସମସ୍ୟା ହୋଇପାରେ।
ସୁସ୍ଥ ତଳି ପାଇଁ ନିୟମିତ ଭାବେ ଚାରାକୁ ଯାଞ୍ଚ କରନ୍ତୁ, ପାଣିର ସଠିକ୍ ପରିଚାଳନା କରନ୍ତୁ ଏବଂ ମାଟିର ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁଯାୟୀ ସନ୍ତୁଳିତ ସାର ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତୁ। କୌଣସି ରୋଗର ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଦେଲେ ବିଳମ୍ବ ନକରି ନିକଟସ୍ଥ କୃଷି ଅଧିକାରୀ କିମ୍ବା କୃଷି ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ର (KVK)ର ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ। ସମୟୋପଯୋଗୀ ସଠିକ୍ ପଦକ୍ଷେପ ନେଲେ ଧାନ ତଳି ସୁସ୍ଥ ରହିବ, ଚାରାର ବୃଦ୍ଧି ଭଲ ହେବ ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଅଧିକ ଅମଳ ପାଇବାର ସମ୍ଭାବନା ବଢ଼ିବ।
ପଚରାଯାଉଥିବା ପ୍ରଶ୍ନ
1. ଧାନ ତଳିରେ ପତ୍ର ହଳଦିଆ କାହିଁକି ହୁଏ?
ଧାନ ତଳିରେ ପତ୍ର ହଳଦିଆ ହେବାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହେଉଛି ନାଇଟ୍ରୋଜେନ କିମ୍ବା ଜିଙ୍କର ଅଭାବ, ପାଣି ଜମି ରହିବା, ଛତୁ କିମ୍ବା ଜୀବାଣୁ ଜନିତ ରୋଗ ଏବଂ ଅସନ୍ତୁଳିତ ସାର ପ୍ରୟୋଗ।
2. ନାଇଟ୍ରୋଜେନର ଅଭାବ କିପରି ଚିହ୍ନଟ କରିବେ?
ନାଇଟ୍ରୋଜେନର ଅଭାବ ହେଲେ ପ୍ରଥମେ ପୁରୁଣା ପତ୍ର ହାଲୁକା ସବୁଜ, ପରେ ହଳଦିଆ ହୋଇଯାଏ। ଚାରାର ବୃଦ୍ଧି ମଧ୍ୟ ଧୀର ହୋଇଯାଏ।
3. ଧାନ ତଳିରେ ପାଣି କେତେ ରଖିବା ଉଚିତ?
ତଳିରେ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପାଣି ଜମି ରହିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଆବଶ୍ୟକ ଅନୁଯାୟୀ ପାଣି ଦିଅନ୍ତୁ ଏବଂ ଅତିରିକ୍ତ ପାଣି ବାହାରିଯିବା ପାଇଁ ଭଲ ନିଷ୍କାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରନ୍ତୁ।
4. ଜିଙ୍କର ଅଭାବ ହେଲେ କଣ କରିବେ?
ଜିଙ୍କର ଅଭାବ ଦେଖାଦେଲେ ମାଟି କିମ୍ବା ପତ୍ର ପରୀକ୍ଷା କରାଇ କୃଷି ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଅନୁଯାୟୀ ଜିଙ୍କ ସଲଫେଟ୍ ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତୁ।
5. ପତ୍ର ହଳଦିଆ ହେଲେ ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ୟୁରିଆ ଦେବା ଉଚିତ କି?
ନା। ପ୍ରଥମେ ପତ୍ର ହଳଦିଆ ହେବାର ପ୍ରକୃତ କାରଣ ଜାଣନ୍ତୁ। କାରଣ ନ ଜାଣି ୟୁରିଆ ପ୍ରୟୋଗ କଲେ ସମସ୍ୟା ବଢ଼ିପାରେ।
6. ଧାନ ତଳିକୁ ରୋଗରୁ କିପରି ସୁରକ୍ଷା କରିବେ?
ଉନ୍ନତମାନର ବିହନ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତୁ, ବିହନ ଶୋଧନ କରନ୍ତୁ, ପାଣି ନିଷ୍କାସନର ବ୍ୟବସ୍ଥା ରଖନ୍ତୁ, ସନ୍ତୁଳିତ ସାର ପ୍ରୟୋଗ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ରୋଗର ଲକ୍ଷଣ ଦେଖାଦେଲେ କୃଷି ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ।
ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୂଚନା
ଏହି ଲେଖାରେ ଦିଆଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ସୂଚନା କେବଳ ସାଧାରଣ କୃଷି ସଚେତନତା ଓ ଶିକ୍ଷାଗତ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପ୍ରକାଶ କରାଯାଇଛି। ଅଞ୍ଚଳ, ମାଟିର ପ୍ରକାର, ପାଣିପାଗ ଏବଂ ଫସଲର ଅବସ୍ଥା ଅନୁଯାୟୀ ରୋଗର କାରଣ ଓ ସମାଧାନ ଭିନ୍ନ ହୋଇପାରେ।
କୌଣସି ସାର, କୀଟନାଶକ କିମ୍ବା ଫଙ୍ଗିସାଇଡ୍ ବ୍ୟବହାର କରିବା ପୂର୍ବରୁ ନିଜ ଅଞ୍ଚଳର କୃଷି ବିଭାଗ, କୃଷି ବିଜ୍ଞାନ କେନ୍ଦ୍ର (KVK) ପରାମର୍ଶ ନିଅନ୍ତୁ। ଏହି ଲେଖାର ସୂଚନା ବ୍ୟବହାର କରି ହେଉଥିବା କୌଣସି କ୍ଷତି କିମ୍ବା ଲାଭ ପାଇଁ ୱେବସାଇଟ୍ କିମ୍ବା ଲେଖକ ଦାୟୀ ରହିବେ ନାହିଁ।
